Filmska vrpca: koja je vaša veličina?

Filmska je vrpca višeslojan materijal koji se prije digitalizacije slike i zvuka upotrebljavao za snimanje filma fotografskim postupkom. Mogla je biti od fotografskoga, celuidnoga, emulzijskog sloja, te različitih formata. Osammilimetarska, 16-milimetarska i 35-milimetarska traka najviše su se koristile u industriji filma. Dok je 35-milimetarski film bio prvi korišteni format u povijesti kinematografije, Super osam se do danas zadržao kao najrašireniji format među amaterima.

Prvih pedeset godina 20. stoljeća filmovi su se prikazivali na zapaljivoj vrpci od nitroceluloze iliti na celuloidnim vrpcama. Zbog svoje zapaljivosti i riskantnosti kinoteke, u nekim državama je zabranjena, a u nekima se dandanas pušta na festivalima.

Danas se takve vrpce čuvaju u specijalnim uvjetima gdje su zaštićene u kinoarhivima i uz određenu temperaturu. Najpoznatiji filmski arhiv može se vidjeti u prostorijama HRT-a ili Multimedijalnog centra u sklopu zagrebačkog SC-a, koji još ima očuvan laboratorij za analogni film i filmske vrpce pod nazivom Klubvizija SC. Nažalost, ali i očekivano, najveći dio navedenih filmskih formata prestao se upotrebljavati, a više ne postoji ni oprema za reprodukciju i obradu takvih formata filmske vrpce.

“Još ima autora koji odabiru snimati na 16-milimetarskoj filmskoj vrpci”, rekla je programska koordinatorica Klubvizije SC Branka Valjin. I upravo u ovome leži važnost čuvanja kinoprojekcijske tehnike, ali i opreme za obradu različitih napuštenih formata. (Lara Perošević)